calc24h
adblock
wyszukaj

Warunki umów ubezpieczenia a prawa konsumentów.

Rozwój rynku ubezpieczeniowego wiąże się m.in. z rozszerzeniem się zakresu oferowanych produktów i modyfikacją kształtu już istniejących. Jest to ważny element działalności firm ubezpieczeniowych, nie zawsze zresztą należycie doceniany; obok aktywności wynikającej z reagowania na zmieniające się potrzeby rynku występują też przypadki swego rodzaju konserwatyzmu, polegającego tu na prostej kontynuacji dawniejszych wzorów a nawet pewnym regresie zakresu produktów i opcji. Skutki takich działań dotykać będą, zwłaszcza przy wzroście konkurencji, same firmy, w sposób niekorzystny rzutują również na możliwość znalezienia przez konsumentów odpowiednich dla siebie produktów.

Z pozoru wydaje się, że sytuacja nie jest zła; wskazywałoby na to wzrost liczby zakładów prowadzących z reguły pełny zakres przewidzianych dla danego działu ubezpieczeń, czy też prezentowane we wszystkich wypowiedziach przedstawicieli zarządów szerokie plany działań.

Gdy jednak sięgniemy do ogólnych warunków ubezpieczenia, wyłania się nieco inny obraz. Owszem, zestawiając nazwy produktów i ich zakresy, wydaje się że objęty jest nimi cały zakres potrzeb wiążących się z różnymi aspektami życia i funkcjonowania gospodarcz ego, zawodowego itp. różnych podmiotów. W wyniku głębszej dostrzegamy jednak, że tak nie jest, przynajmniej z trzech powodów.

Pierwszy - to rozmiary wyłączeń, niekiedy znaczne, które powodują, że dane ubezpieczenie daje w istocie niewielki zakres ochrony. Co gorsza wyłączenia dotyczą także takich przyczyn i okoliczności zdarzeń, które występują nader często i przed skutkami których ubezpieczający chciałby się szczególnie ochronić. Dobrze gdy jeszcze przewidziana jest dodatkowa opcja, pozwalając a rozszerzyć tą ochronę, co oczywiście wiąże się ze zwyżką składki. Często jednak taka możliwość nie jest uwidoczniona a potencjalny klient, nie zawsze wie, że może indywidualnie negocjować zmiany warunków. Bez pomocy brokerów, usługi których nie występują jeszcze zbyt często, zwłaszcza w odniesieniu do konsumentów indywidualnych, zawarcie umowy w pożądanym kształcie jest praktycznie niemożliwe. Gorzej, gdy nie zapoznający się klient zawrze umowę, po której spodziewa się znacznie szerszej ochrony ... D zieje się tak, co możemy stwierdzić m.in. na podstawie skarg kierowanych do Biura Rzecznika często, także i dlatego, że spójność, czytelność i precyzja nie zawsze osiągają pożądany poziom.

>Jest to druga przyczyna ograniczająca możliwości wyboru właściwego ubezpieczenia. Z analiz prowadzonych przez Biuro Rzecznika Ubezpieczonych wynika, że właśnie z tych przyczyn, nabywanie danego ubezpieczenia wiąże się ze sporym ryzykiem. Nieprecyzyjne pojęcia, niekiedy nawet wewnętrznie sprzeczne, których interpretacja należeć będzie zawsze do ubezpieczyciela, powoduje znów faktyczne kurczenie się zakresu ochrony.
Na dobrą sprawę po lekturze takiego tekstu należałoby z zakupu danego ubezpieczenia zrezygnować, no ale przecież nie o to klientowi chodzi, w sytuacji gdy widzi on taką potrzebę. Podobnie jednak jak w poprzednim przypadku, problem ten pojawia się często dopiero w chwili wystąpienia z
roszczeniem ...

Trzecia przyczyna ograniczająca możliwość zawarcia ubezpieczenia to warunki, które musi spełnić ubezpieczający. Występuje to zwłaszcza w przypadku ubezpieczeń majątkowych, a dotyczy zwłaszcza różnych rodzajów zabezpieczeń mienia. Niekiedy, odmowa wypłaty odszkodowania może nastąpić nie tylko w wyniku braku określonych zabezpieczeń, ale także wówczas, gdy nie spełnią one (np. alarmy) swego zadania, na skutek np. wady konstrukcyjnej czy montażu, niezawinionej przez klienta. Inne wymogi, występujące często np. w przypadku umów w transporcie (cargo) są nieraz tak rozbudowane, że ubezpieczenie, z uwagi na kosz t y łączące się z nimi jest praktycznie nieprzydatne.

Czwarta przyczyna - to cena, nie tyle samego ubezpieczenia zwłaszcza w opcji podstawowej, lecz wiążąca się właśnie ze zwyżkami taryfy przy opcjach dodatkowych oraz wynikająca z kosztów wymaganych zabezpieczeń.

Jakie jest wyjście z tej niekorzystnej dla ubezpieczających się sytuacji ?

Przede wszystkim musimy określić istniejące tu warunki prawne. Raz jeszcze trzeba przypomnieć, iż w przypadku ubezpieczeń dobrowolnych w prawie polskim istnieje daleko idąca, a ograniczona tylko przepisami KC i po części ustawy o działalności ubezpieczeniowej dowolność warunków oferowanych przez każdą ze stron umowy. Nie można zapominać i o tym, że warunki umowy ubezpieczenia mogą a nawet powinny nakładać również pewne obowiązki na ubezpieczającego. Brak takich wymogów, podobnie jak i zbyt nisko skalkulowana składka, naraża na straty bezpośrednio ubezpieczyciela ale pośrednio przede wszystkim ubezpieczonych w tej firmie. Nie można więc wymagać od ubezpieczycieli swego rodzaju działań charytatywnych, którymi byłoby w istocie nadmierne obniżanie taryf, brak wymogów zabezpieczenia mienia czy też wyłączeń.

Wszystko to jednak czynione być musi w pewnej proporcji do sytuacji, w tym także materialnej ubezpieczonych. Ponadto wszelkie wymogi i ograniczenia zawarte powinny występować tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla właściwego kształtu umowy. Oczywiście nie są to pojęcia ostre i jednoznaczne i musi istnieć tu możliwość interpretacji i dostosowania do celów firmy, jej polityki, kierunku rozwoju itd.

Nawet na gruncie obowiązującego prawa da się jednak wyinterpretować wymóg takiego działania, chociażby w oparciu o art. 5 KC. Prawo europejskie poszło jednak w tym zakresie dalej w dyrektywach Unii Europejskiej ale i w niektórych ustawodawstwach krajowych istnieją pewne ograniczenia dowolności warunków umów, właśnie ze względu na dobro konsumentów. Dobro to jest jednak ściśle powiązane z rozwojem rynku, w tym także z szerzej, a nie tylko poprzez doraźne zyski, pojmowanymi interesami producentów. Toteż wydaje się, że konieczne są i u nas pewne zmiany w tym zakresie i wprowadzenie do polskiego systemu prawnego niektórych norm tego typu, np. zakazujących stosowania niektórych klauzul.

Problem jednak nie ogranicz a się do płaszczyzny prawnej. Ważne a może nawet decydujące będzie tu właściwe rozumienie reguł rynku przez producentów usług ubezpieczeniowych, zwłaszcza w zakresie związku między jakością oferty a rozwojem własnej firmy. Należałoby również zastanowić się nad możliwością zwiększenia nadzoru w zakresie ich zgodności z prawem, wewnętrznej spójności i spełnienia kryteriów formalnych.

Działania w tych dwóch płaszczyznach powinny przynieść efekt w postaci faktycznego a nie tylko formalnego i w gruncie rzeczy pozornego objęcia ofertą ubezpieczeniową odpowiednio szerokiego zakresu stosunków i sytuacji, z oczywistą korzyścią i dla konsumentów i dla producentów.

 

Dr Stanisław Rogowski

Warunki umów ubezpieczenia a prawa konsumentów.

ze strony internetowej: Rzecznik Finansowy.

Niniejsze zestawienie nie ma charakteru oferty handlowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. kodeks cywilny wyrażonej przepisem art. 66 §1 (dziennik ustaw z 1964, pozycja 16, nr 93 z późniejszymi zmianami). Ma ono wyłącznie charakter informacyjny i tak należy je traktować. Parametry poszczególnych ofert mogą z czasem ulegać zmianie i mimo dołożenia wszelkich starań nie możemy zagwarantować aktualności danych w każdym momencie. Każdy osoba zaciągająca pożyczkę w instytucji pozabankowej robi to na własną odpowiedzialność i nie może rościć sobie żadnych praw względem i wobec CREDIT24H. Moduł rozpoczynający proces finansowania może zawierać dwukrotne lub trzykrotne przekierowanie celem gromadzenia informacji statystycznych o kliknięciach i przekazania ich przez internet do podmiotów obsługujących poszczególne oferty z indeksu (w celu uzupełnienia informacji zapoznaj się z polityką prywatności i zasadami plików cookies poszczególnych firm).
Facebook
Script logo